استخاره کردن به شیوههای مختلف، تاریخی کهن در جهان اسلام دارد. میتوان شواهد متنوعی حاکی از کاربرد فراوان آن در زندگی شخصی و اجتماعی مسلمانان سراغ داد. رواج گستردۀ این منسک، بیتردید خاستگاههای نظری نیز داشته و از تحول گفتمانهای فکری جامعه نیز اثر پذیرفته است. شخصیتهای متعددی در ادوار گوناگون فرهنگ اسلامی بدان توجه نشان داده و هر یک از منظری به این منسک نگریسته و با ملاحظات انتقادی خویش به تکاملش مدد رساندهاند. این مطالعه کوششی است برای شناخت چنین عالمانی و تلاشهای نظری آنان؛ همچنان که از یک سو شناخت بستر فرهنگی ظهور هر دیدگاه، و از دگر سو، پیجویی اثر هر یک بر تحول فرهنگ استخاره را نیز هدف گرفته است.
