تاریخ و فرهنگ

تاریخ و فرهنگ

بررسی اسنادیِ شکل‌گیری باغ‌موزۀ چهل‌ستون اصفهان

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
دانشجوی دکتری رشته پژوهش هنر، دانشکده پژوهش‌های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
موزه‌ها به‌مثابۀ مراکز حفظ تاریخ و فرهنگ هر ملت، در دنیای واقعی به ‌صورت منفرد شناخته‌ نشده و نیازمند توصیف چندبعدی با زمینه‌های مؤثر زمانی، مکانی، تاریخی و اجتماعی هستند که سرگذشت آن‌ها را تا موزه شدن رقم‌زده‌اند. باوجودآنکه‌ این ناگفته‌ها، علاوه بر روشن کردن هویت موزه، پشتوانه‌ای بزرگ در هدایت جامعه و معرفی میراث تاریخی و فرهنگی است، کم‌تر  پژوهشی دربارۀ موزه‌ها صورت گرفته است.
این پژوهش به شیوه توصیفی_تحلیلی در پی دادن پاسخ به این پرسش است که روند تاریخی و اجرایی تبدیل باغ چهل‌ستون به موزه چگونه بوده است؟ گردآوری مطالب به شیوۀه کتابخانه‌ای و بر پایۀه اسناد رسمی دولتی است.
 اقدامات مؤثر در موزه شدن چهل‌ستون از زمان ظل‌السلطان قاجار تا دورۀ پهلوی را  می‌توان به سه دوره تقسیم کرد:  برای نخستین بار در زمان ظل‌السلطان چهل‌ستون به‌واسطۀ داشتن چند شیء گران‌بها مورد بازدید عمومی قرار گرفت، اما فکر برپایی یک موزۀ رسمی در آن از سال 1310 ش مطرح شد. سپس اقدامات اساسی و ترمیمی در حوزه‌های مختلف صورت پذیرفت و  این بنا توانست با مفهوم رسمی موزه به کار خود ادامه دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

احتشامی، ابوالحسن. «چهل‌ستون». وحید، شمارۀ 62 و 63 (زمستان 1347): 135-140.
اسماعیلی، علیرضا. «باغ و عمارت چهل‌ستون در آیینۀ اسناد پهلوی اول». گلستان هنر، شمارۀ 12 (تابستان 1387): 69 -74.
ایران­نامه، «تخریب سنگ‌سازه‌های تاریخی در باغ­- موزۀ چهلستون». 10 فروردین 1390،
 https://drshahinsepanta.blogsky.com/1390/01/10/post-573 /
بدر، عاصفه و  فریناز فاتحی. چهلستون از کاخ تا موزه. اصفهان: نشر سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، 1398ش.
رستمیان، بهروز. «موزۀ چهل‌ستون». اصفهان: دانشگاه هنر اصفهان، 1368 ش.
جابری انصاری، حسن. تاریخ اصفهان. اصفهان: نشر بهی، 1378 ش.
روزنامۀ اخگر. سال چهارم، شمارۀ 724. 17 اسفند 1310.
روزنامۀ اخگر. سال نهم، شمارۀ 1195. 9 آذر 1315.
روزنامۀ چهلستون. سال اول، شمارۀ ششم. 29 مهر 1330.
روزنامۀ چهلستون. شمارۀ 501. 12 مهر 1327.
خداداد، مهناز و  فهیمه باب­حوائجی. «بررسی وضعیت خدمات اطلاع‌رسانی باغ‌ موزۀ دفاع مقدس شهر تهران». گنجینۀ اسناد. شمارۀ 1 (بهار 1394): 96-114.
خبرگزاری برنا. «پیشرفت 70 درصدی عملیات مرمت کاخ چهلستون اصفهان». 3 خرداد 1399، 1006143https://www.borna.news/fa/tiny/news-
خبرگزاری میراث آریا. «ویترین‌های جدید و اشیای تاریخی موزۀ کاخ چهلستون اصفهان رونمایی می‌شود». 15 بهمن 1397، chtn.ir/news/1397111523
رضایی شریف‌آبادی، سعید. «همکاری میان آرشیو، کتابخانه و موزه». گنجینۀ اسناد. شمارۀ 3 (پاییز 1386): 5-6.
رفیعی مهرآبادی، ابوالقاسم. آثار ملی اصفهان. تهران: سلسله انتشارات انجمن آثار ملی، 1352 ش.
رجایی، عبدالمهدی. اصفهان از نگاه اخگر. اصفهان: نشر سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، 1393 ش.
رجایی، عبدالمهدی. تاریخ اجتماعی اصفهان در عصر ظل السلطان از نگاه روزنامۀ فرهنگ. اصفهان: نشر دانشگاه اصفهان،1383 ش.
سیّد بنکدار، سیّد مسعود. تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی شهر اصفهان در دورۀ پهلوی اول. اصفهان: نشر سازمان فرهنگی، اجتماعی، ورزشی شهرداری اصفهان، 1399 ش.
سپنتا، عبدالحسین. «ظروف ممهور به­مهر شاه ‌عباس در اصفهان». وحید. شمارۀ 7 (تابستان 1343): 12-16.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شماره 24511/297 تهران، مهرماه 1306.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 7791/290. تهران، تیرماه 1308.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 3489/291. تهران، اردیبهشت‌ماه 1309.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 4373/297. تهران، دی‌ماه 1310.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 977/291. تهران، اسفندماه 1310.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 4373/297. تهران، مردادماه 1310.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 37678/297. تهران، تیرماه 1314.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 15/291. تهران، اسفندماه 1320.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 1053/291. تهران، خردادماه 1321.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 99/293/97. اصفهان، مهرماه 1327.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 5215/293/97. اصفهان، شهریورماه 1330.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 341/264/97. اصفهان، شهریورماه 1330.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 659/264/97. اصفهان، مردادماه 1332.
سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران. (ساکما). سند شمارۀ 276/264/97. اصفهان، شهریورماه 1338.
فیلدن، برنارد و یوکا یوکیلتو. «ارزش‌گذاری به‌منظور حفاظت». هفت شهر. شمارۀ 12 و 13 (پاییز 1382): 17-25.
کرزن، جورج. ایران و قضیه ایران. ترجمۀ غلام علی وحید مازندرانی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1380.
کفیلی، حشمت. «تأثیر مطالعات مشترک در حوزۀ موزه‌ها و آرشیوهای اسناد». نشریۀ الکترونیکی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی. شمارۀ 22 و 23 (بهار و تابستان 1393): 1- 2.
گدار، آندره.  آثار ایران. جلد 2-1. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، 1384ش.
میرخلف، علی‌اصغر. «قرآن‌ها و اشیاء وقفی کاخ چهل‌ستون». میراث جاویدان. شمارۀ  19 و 20 (پاییز و زمستان 1376): 109-104.
هنرفر، لطف‌الله. «کاخ چهل‌ستون». هنر و مردم. شمارۀ 121 (پاییز 1351): 3-31.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 53، شماره 1 - شماره پیاپی 106
بهار و تابستان 1400
شهریور 1400
صفحه 141-169

  • تاریخ دریافت 15 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری 22 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش 14 اسفند 1400