قرآن کریم.
عهد عتیق.
ابنابیحاتم، عبدالرحمان بن محمد. التفسیر. به کوشش اسعد محمد طیب. صیدا: المکتبة العصریه، 1419ق.
ابنابیدنیا، عبدالله بن محمد. المنامات. به کوشش عبدالقادر احمد عطا. بیروت: مؤسسة الکتب الثقافیه، 1412ق.
ابنابیشیبه، عبدالله بن محمد. المصنف. به کوشش کمال یوسف حوت. ریاض: مکتبة الرشد، 1409ق.
ابنابیعاصم، احمد بن عمرو. الآحاد و المثانی. به کوشش باسم فیصل احمد جوابره. ریاض: دارالرایة، 1٤11ق.
ابنبابویه، محمد بن علی. المقنع. قم: مؤسسة الامام الهادی، 1415ق.
ابنبابویه، محمد بن علی. من لا یحضره الفقیه. به کوشش علیاکبر غفاری. قم: جامعۀ مدرسین، 1404ق.
ابنحبان، محمد. المجروحین. به کوشش محمود ابراهیم زاید. مکه: دارالباز، بیتا.
ابنخزیمه، محمد بن اسحاق. الصحیح. به کوشش محمد مصطفی اعظمی. بیروت: المکتب الاسلامی، 1390ق.
ابندرید، محمد بن حسن. جمهرة اللغه. به کوشش رمزی منیر بعلبکی. بیروت: دارالعلم للملائین، 1987م.
ابنراهویه، اسحاق بن ابراهیم. المسند. به کوشش عبدالغفور بن عبدالحق بلوشی. مدینه: مکتبة الایمان، 1412ق.
ابنسائب کلبی، هشام بن محمد. الاصنام. به کوشش احمد زکی پاشا. قاهره: دارالکتب المصریه، 2000م.
ابنعربی، محمد بن عبدالله. سراج المریدین. به کوشش عبدالله توراتی. طنجه: دارالتحدیث الکتانیه، 1438ق.
ابنعساکر، علی بن حسن. تاریخ مدینة دمشق. به کوشش علی شیری، بیروت: دارالفکر، 1415ق.
ابنعطیه، عبدالحق بن غالب. المحرر الوجیز. به کوشش عبدالسلام عبدالشافی محمد. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1413ق.
ابنقتیبه، عبدالله بن مسلم. الشعر والشعراء. قاهره: دارالحدیث، 1423ق.
ابنقیم جوزیه، محمد بن ابیبکر. مدارج السالکین. به کوشش محمد حامد فقی، بیروت: دارالکتاب العربی، 1393ق.
ابنقیمجوزیه، محمد بن ابیبکر. زاد المعاد. به کوشش شعیب ارنؤوط و عبدالقادر ارنؤوط، بیروت: مؤسسة الرساله، 1407ق.
ابنوَلّاد، احمد بن محمد. المقصور والممدود. به کوشش پاول برِنله، لیدن: چاپخانۀ لیدن، 1900م.
ابنِوَهْب، عبدالله. الجامع. بخش تفسیر، به کوشش میکلوش مورانی. بیروت: دارالغرب الاسلامی، 2003م.
ابنهشام، عبدالملک. السیرة النبویه. به کوشش مصطفی سقا و دیگران، قاهره: چاپخانۀ حلبی، 1375ق.
ابوالشیخ اصفهانی، عبدالله بن محمد. العظمة. به کوشش رضاءالله بن محمد مبارکفوری. ریاض: دارالعاصمة، 1408ق.
ابوداوود سجستانی، سلیمان بن اشعث. السنن. به کوشش محمد محییالدین عبدالحمید. صیدا: المکتبة العصریه، بیتا.
ابوزید انصاری، سعید بن اوس. النوادر فی اللغه. به کوشش محمد عبدالقادر احمد. بیروت: دارالشروق، 1401ق.
ابوعبیده معمر بن مثنی. شَرحُ نقائضِ جَریرٍ والَفَرَزدَقٍ. به کوشش محمد ابراهیم حور و ولید محمود خالص. ابوظبی: المجمع الثقافی، 1998م.
ابوعبیده معمر بن مثنی. مجاز القرآن. به کوشش فؤاد سزگین. قاهره: مکتبة الخانجی، 1390ق.
ابونعیم اصفهانی، احمد بن عبدالله. الطب النبوی. به کوشش مصطفی خضر دونمز ترکی. بیروت: دار ابنحزم، 2006م.
ابونعیم اصفهانی، احمد بن عبدالله. حلیة الاولیاء. قاهره: مطبعة السعادة، 1351ق.
ابویوسف، یعقوب بن ابراهیم. الآثار. به کوشش ابوالوفا. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1355ق.
احمد بن حنبل. المسند. به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران. بیروت: مؤسسة الرساله، 1421ق/2001م.
احمد، مأمون رشید، حمد، صفاء جاسم و سَعود، عبدالله علی. «صنم مناة: دراسة تحقیقیة فی ماهیته». مجلة جامعة تکریت للعلوم الانسانیه، سال 28، ش. 5 (2021م): 230-246.
ازهری، محمد بن احمد. تهذیب اللغة. به کوشش محمد عوض مرعب. بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1421ق.
ازهری، محمد بن احمد. معانی القرائات. ریاض: دانشگاه ملک سَعود، 1412ق.
بخاری، محمد بن اسماعیل. الصحیح. به کوشش مصطفی دیب بغا. دمشق: دار ابنکثیر، 1407ق/1987م.
بغوی، حسین بن مسعود. معالم التنزیل. به کوشش محمد عبدالله نمر و دیگران. ریاض: دار طیبة للنشر، 1417ق.
بلاذری، احمد بن یحیی. انساب الاشراف. به کوشش محمد حمیدالله. قاهره: دارالمعارف، 1959م.
پاکتچی، احمد. «ازد». در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی و دیگران. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1377ش.
پاکتچی، احمد. «شعری در قرآن کریم: رویکردی گفتمانی به مفهوم»، مطالعات تاریخی قرآن و حدیث، سال 21، ش. 57 (بهار و تابستان 1394): 157-194.
ترمذی، محمد بن عیسی. السنن. به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران. دمشق: دارالرسالة العالمیه، 1430ق/2009م.
ثعلبی، احمد بن محمد. الکشف و البیان. به کوشش صلاح باعثمان و دیگران. جده: دارالتفسیر، ١٤٣٦ق.
جاحظ، عمرو بن بحر. البیان و التبیین. بیروت: دار ومکتبة الهلال، 1423ق.
جرجانی، عبدالقاهر بن عبدالرحمان. درج الدرر. به کوشش طلعت صلاح فرحان و محمد ادیب شکور امریر. عَمّان: دارالفکر، 1430ق.
جواد علی. المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام. مدینه: دارالساقی، 1422ق.
حکیم ترمذی، محمد بن علی. نوادر الاصول. به کوشش عبدالرحمان عمیره. بیروت: دارالجیل، بیتا.
حلیمی، حسین بن حسن. المنهاج. به کوشش حلمی محمد فوده. بیروت: دارالفکر، 1399ق.
حمیدی، عبدالله بن زبیر. المسند. به کوشش حسین سلیم اسد. دمشق: دارالسقا، 1996م.
خلیل بن احمد. العین. به کوشش مهدی مخزومی و ابراهیم سامرایی. بیروت: دار و مکتبة الهلال، 1980م.
دارمی، عبدالله بن عبدالرحمان. المسند. به کوشش حسین سلیم اسد. ریاض: دارالمغنی، 1412ق.
دارمی، عثمان بن سعید. النقض. به کوشش رشید بن حسن المعی. ریاض: مکتبة الرشد، 1418ق.
زمخشری، محمود بن عمر. الکشاف. به کوشش مصطفی حسین احمد. قاهره: دارالریان للتراث، 1407ق/1987م.
سعید بن منصور. السنن. به کوشش حبیبالرحمان اعظمی. بمبئی: الدارالسلفیه، 1403ق.
شافعی، محمد بن ادریس. المسند. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1400ق.
شیبانی، اسحاق بن مَرّار. الجیم. به کوشش ابراهیم ابیاری. قاهره: الهیئة العامة لشؤون المطابع الامیریه، 1394ق.
شیرزاد، محمدحسین. کاربرد الگوهای انسانشناسی امنیت در تفسیر قرآن کریم. رسالۀ دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی دانشگاه امام صادق(ع)، تیرماه 1398ش.
صاحبجواهر، محمدحسن بن باقر. جواهر الکلام. به کوشش عباس قوچانی. تهران: اسلامیه، 1365ش.
صنعانی، عبدالرزاق بن همّام. المصنف. مدینة نصر: دارالتأصیل، 1437ق.
ضبی، محمد بن فضیل. الدعاء. به کوشش عبدالعُزّیٰز سلیمان بعیمی. ریاض: مکتبة الرشد، 1999م.
طبرانی، سلیمان بن احمد. المعجم الکبیر. به کوشش حمدی بن عبدالمجید سلفی. موصل، مکتبة العلوم و الحکم، 1403ق.
طبری، محمد بن جریر. التفسیر. به کوشش احمد محمد شاکر. قاهره: دارالتربیة والتراث، بیتا.
طیالسی، سلیمان بن داوود. المسند. به کوشش محمد بن عبدالمحسن ترکی. قاهره: دار هجر، 1419ق.
فاکهی، محمد بن اسحاق. اخبار مکة. به کوشش عبدالملک عبدالله دهیش. بیروت: دار خضر، 1414ق/1994م.
فتال نیشابوری، محمد بن حسن. روضة الواعظین. قم: شریف رضی، بیتا.
فتوح الشام، منسوب به محمد بن عمر واقدی، به کوشش عبداللطیف عبدالرحمان، بیروت: دارالکتب العلمیه، 1417ق/1997م.
قزوینی، زکریا. آثار البلاد. بیروت: دار صادر، 1380ق.
کفعمی، ابراهیم بن علی. المصباح. بیروت: اعلمی، 1403ق.
کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. به کوشش علی اکبر غفاری. تهران: اسلامیه، 1363ش.
کوفی، محمد بن سلیمان. مناقب امیرالمؤمنین. به کوشش محمدباقر محمودی. قم: مجمع احیاء الثقافة الاسلامیه، 1412ق.
ماتریدی، محمد بن محمد. تأویلات اهل السنة. به کوشش مجدی باسلوم. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1426ق.
مالک بن انس. الموطأ. به کوشش محمد مصطفی اعظمی. ابوظبی: مؤسسة زائد بن سلطان آل نهیان، ، 1425ق/2004م.
مجاهد بن جبر. التفسیر. به کوشش عبدالرحمان طاهر سورتی. بیروت: المنشورات العلمیه، بیتا.
مدائنی، علی بن محمد. التعازی. به کوشش ابراهیم صالح. بیروت: دارالبشائر، 1424ق.
مروزی، محمد بن نصر. قیام اللیل. اختصار مقریزی. فیصلآباد: حدیث آکادیمی، 1408ق/1988م.
مسلم بن حجاج. الصحیح. به کوشش به کوشش محمد ذهنی افندی و دیگران. استانبول: دارالطباعة العامره، 1334ق.
معمر بن راشد ازدی. الجامع. روایت عبدالرزاق صنعانی، ضمن مصنف صنعانی، به کوشش حبیبالرحمان اعظمی، بیروت: المکتب الاسلامی، 1403ق.
مفید، محمد بن محمد. الارشاد. بیروت: دارالمفید، 1414ق.
مقاتل بن سلیمان. التفسیر. به کوشش عبدالله محمود شحاته. بیروت: دار احیاء التراث، ١٤٢٣ق.
مونس، حسین. اَطلَسُ تاریخِ الاِسلام. قاهره: دارالزهراء للإعلام العربی، 1407ق.
مهروش، فرهنگ. «بازتفسیر الحمد لله رب العالمین برپایۀ روابط بینامتنی قرآن و عهدین». پژوهشنامۀ تفسیر و زبان قرآن، ش. 11(پاییز و زمستان 1396): 51‑76.
doi. 10.30473/quran.2017.4709.
مهروش، فرهنگ. «تاریخ مراسم احیاء»، تاریخپژوهی، سال 12، ش. 43( تابستان 1389): 133-152.
مهروش، فرهنگ. «تحولِ انگارۀ سَحَر در فرهنگِ اسلامی و ضرورتِ بازفهمِ آیات و روایاتِ مرتبط با آن». علوم قرآن و حدیث، شمارۀ پیاپی 114، سال 57، ش. 1( پاییز و زمستان 1404): 71-104.
doi. 10.22067/jquran.2025.92816.1823.
مهروش، فرهنگ. «زیارت». در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به کوشش کاظم موسوی بجنوردی و دیگران، تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1404ش (در دست انتشار).
مهروش، فرهنگ. «سَحَر بهمثابۀ صبح: بازخوانی دلالتهای متنی در قرآن، حدیث و کاربردهای کهن». تحقیقات علوم قرآن و حدیث، شمارۀ پیاپی 67، سال 22، ش. 3 (آذر 1404): 61-110.
doi. 10.22051/tqh.2025.50422.4363.
مهروش، فرهنگ. تاریخ انگارۀ شیعی زیارت برپایۀ بازسازی کتاب المزار اشعری. تهران: دانشگاه امام صادق(ع)، 1400ش.
نافع بن ازرق، مسائل از ابنعباس، مسائل نافع بن الأزرق، به کوشش محمد احمد دالی. قبرس: الجفان والجابی، 1413ق/1993م.
یحیی بن سلام. التفسیر. به کوشش هند شلبی. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1425ق.
Alpass, Peter. The Religious Life of Nabataea. Leiden: Brill, 2013.
Brzozowska, Zofia A. “The Goddesses of Pre-Islamic Arabia (Al-Lāt, Al-‘Uzzā, Manāt)”. Byzantium and the Arabs: The Encounter of Civilizations from Sixth to Mid-Eighth Century, edited by Teresa Wolińska and Paweł Filipczak, translated by Artur Mekarski, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2015.
CTA 23: Text, Translation and Notes, tr. Foley, C.M., The Gracious Gods and the Royal Ideology of Ugarit, PhD Thesis, McMaster University, Ontario, 1980.
DeClaissé-Walford, N. Reading from the Beginning. The shaping of the Hebrew Psalter. Macon: Mercer University Press, 1997.
Dijkstra, Klaas, Life and Loyalty: A Study in the Socio-Religious Culture of Syria and Mesopotamiain the Graeco-Roman Period Based on Epigraphical Evidence, Leiden: E. J. Brill, 1995.
Drijvers, H. J. W. “The Cult of Azizos and Monimos at Edessa”. Ex Orbe Religionum: Studia Geo Widengren Oblata, Leiden: Brill, 1972.
Epiphanius, The Panarion of St. Epiphanius, Bishop of Salamis: Selected Passages, translated and edited by Philip R. Amidon, New York: Oxford University Press, 1990.
Foley, Christopher M. The Gracious Gods and the Royal Ideology of Ugarit. PhD Thesis, McMaster University, Ontario, 1980.
Gawlikowski, Michał. “Les dieux des Nabateens”. Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt Teil 2: Principat 18,4, Leiden: De Gruyter, 1990.
Hawting, Gerald R. The Idea of Idolatry and the Emergence of Islam. From Polemic to History. Cimbridge: Cimbridge University Press, 1999.
Healey, John. Law and Religion between Petra and Edessa: Studies in Aramaic Epigraphy on the Roman Frontier. London: Routledge, 2018.
Healey, John. The Religion of the Nabataeans: A Conspectus. Leiden: Brill, 2001.
Henninger, J. “Pre-Islamic Bedouin Religion”. Studies on Islam, tr. and ed. M. L. Swartz, New York/Oxford: Oxford University Press, 1981, pp. 3-22 .
Hossfeld, F-L & Zenger, E. Psalms 2. A commentary on Psalms 51-100. Northwest Philadelphia: Fortress Press, 2005.
Ioannes Damascenus. De haeresibus. in: Patrologia Graeca, vol. 94, edited by J. P. Migne, Paris: Imprimerie Catholique, 1864.
Jaussen, A. J., and Savignac, R. Mission archeologique en Arabie. vol. I, Paris: E. Leroux, 1909.
Jerome. Vita sancti Hilarionis. in: Patrologia Latina, edited by J. P. Migne, vol. 23, Paris: Garnier, 1845.
Jones, Alan. “Poetry and Poets”. Encyclopedia of the Qurʾān, edited by Jane Dammen McAuliffe, vol. IV, Leiden/Boston: Brill, 2004.
Julian, “Upon the Sovereign Sun: Addressed to Sallust”, translated by c. W. King, Julian the Emperor, London: George Bell and Sons, 1888.
Knauf, Ernst Axel, “Dushara and Shaiʿ al-Qaum”, Arabian Religion in the First Millennium AD: Continuity and Change in a Tribal Society, edited by Ernst Axel Knauf and Robert Wenning, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2021.
Nehmé, Laila, “L’architecture nabatéenne ou l’art de soustraire la pierre”, Savoir & Faire: La pierre, édité par Hélène Jacquet, Paris, Actes Sud & Fondation d’entreprise Hermès, 2024, pp. 124–136.
Nilus. Narrationes quibus caedes monachorum in montis Sinae describuntur, In Patrologiae cursus completus, Series Graeca, edited by Jacques-Paul Migne, Vol. 79, cols. 589–694. Paris: Imprimerie Catholique, 1857–1866.
Patrich, Joseph. “Nabataean Art Between East and West: A Methodical Assessment”. The World of the Nabataeans: Volume 2 of the International Conference, The World of the Herods and the Nabataeans Held at the British Museum, 17–19 April 2001, edited by Konstantinos D. Politis, pp. 79–101. Stuttgart: Franz Steiner Verlag, 2007.
Patrich, Joseph. “Was Dionysos, the Wine God, Venerated by the Nabataeans?”. ARAM Periodical, vol. 17, 2005, pp. 95-113.
Petersmann, H. “Le Culte du Soleil chez les Arabes selon les témoignages gréco-romains”. L'Arabie préislamique et son environnement historique et culturel, editted by Tawfīq Fahd, Leiden: E. J. Brill, 1989.
Peterson, Stephanie Bowers. The Cult of Dushara and the Roman Annexation of Nabataea. A Thesis Submitted to the School of Graduate Studies for Master the Degree of Arts, McMaster University, Hamilton, 2006.
Russell, Jeffrey Burton. Lucifer: The Devil in the Middle Ages. Ithaca: Cornell University Press, 1984.
Starcky, Jean. “Quelques Aspects de la Religion des Nabatéens”. Studies in the History and Archaeology of Jordan, vol. I, 1982, pp. 195-196.
Strabo. Geography, Volume VII: Books 15–16. With an English translation by Horace Leonard Jones, The Loeb Classical Library 241, Cambridge, MA: Harvard University Press; London: William Heinemann Ltd., 1930.
Sutton, Lodewyk. “The Dawn of Two Dawns: The Mythical, Royal and Temporal Implications of Dawn for Psalms 108 and 110”. HTS Teologiese Studies, vol. 73, no. 3, 2017. doi. 10.4102/hts.v73i3.4463.
Sutton, Lodewyk, “The Rising of Dawn: an Investigation of the Spatial and Religious Background of Dawn in Psalm 139:7‑12”, Journal for Semitics, vol. 20, no. 2, 2011.
Teixidor, Javier. The Pagan God: Popular Religion in the Greco-Roman Near East. Princeton, Princeton University Press, 1977.
Turcan, R., The Cults of the Roman Empire, Oxford: Blackwell, 1996.
Von Soden, Wolfram, Akkadisches Handwörterbuch, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 1959-1981.
Wenning, Robert. “The Great Goddesses of Petra: A Critical Review of the Evidence”. The Nabataean Sanctuary and the Byzantine Monastery: Petra – the Monument of Aaron, Vol. II, Helsinki, Societas Scientiarum Fennica, 2013.
Wenning, Robert. “The Many Faces of Dushara—A Critical Review of the Evidence”. Studies in the History and Archaeology of Jordan, vol. 12, 2016, pp. 189–210.
