بازخوانی آراء‌ جان دِرِک لَثِم در مقاله «کمانداران خاورمیانه: پس‌زمینه ترکی-ایرانی»

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده

حسین شکیبا

دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران

10.22067/jhistory.2026.98347.1442

چکیده

جان دِرِک لثم (1927 – 2005 م.)، زبان‌شناس و خاورشناسِ فقیدِ بریتانیایی است که از پژوهشگران برجسته در حوزه تاریخ اجتماعیِ جنگاوری در جهان اسلام به‌شمار می‌رود. اثر مشهور او در این زمینه کمانگیری ساراسن نام دارد که ترجمه و تفسیر انگلیسی یک رساله عربی با موضوع تیراندازی است. درک لثم، در همین راستا مقالاتی هم نگاشته است که یکی از آنها تحت عنوان «کمانداران خاورمیانه: پس‌زمینه ترکی-ایرانی» در سال 1970 م. منتشر شده است. در نوشتار حاضر قصد داریم ضمن ارائه گزارشی از محتوای این مقاله، آراء لثم درباره یکی از ابعادِ مغفول در تاریخ مشرق‌زمین را واکاوی کنیم؛ وی بر آن است که مسلمانان برای تعلیم مهارت‌های تیراندازی، یک نظام آموزشی معتبر پدید آوردند که آشکارا از گنجینه اصطلاحات پارسی در هنر کمانگیری بهره‌مند بوده و از جایگاه شاهان ساسانی در این هنر کسبِ اعتبار می‎کرده است. از سوی دیگر کماندارانی از حوزه فرهنگی ایران در زمره اساتیدِ صاحب‌سبکِ این نظام به‌شمار می‌آمدند. نمایاندن نشانه‌هایی از تأثیر مشابه تیراندازان تُرک، هدف دیگر لثم از انجام پژوهش مذکور بوده است.

کلیدواژه‌ها

رساله‌های تیراندازی'

کمانگیری ایرانی'

کمانگیری ترکی'

فروسیه'

تاریخ اجتماعی جنگ'

'

نقد خاورشناسان'

موضوعات

• تاریخ فرهنگ اسلامی

---